APANDİSİT, Akut

 

-Apendiksin akut iltihaplanmasıdır.

Nedenleri

-Appendiks lümeninin küçük dışkı taşları, yabancı cisimler ile veya mukozada gelişen ödem nedeniyle tıkanması sonucunda mikroorganizmaların aşırı üremesi ve lümen içi basıncın artması.

-Omentum, ince barsak urvelerinin iltihaplı appendiksin etrafını sarmaya çalışmaları ( plastron ).

-Lokal abseleşme, gangren, delinme ve yaygın peritonite gidiş.

Klinik belirtiler

-Akut apandisitin primer semptomu abdominal ağrıdır.  Yaklaşık olarak apandisitli hastaların 1/2 veya 2/3 ‘ünde karın ağrısı vardır. ‘Karın ağrısı, önce göbek etrafında ve orta şiddette başlar; giderek artıp karnın sağ alt kadranına yerleşir. (Spesifitesi % 82’dir)

-Abdominal ağrıya ilave olarak; iştahsızlık, bulantı ve kusma apandisitin klasik triadını oluşturur. Kabızlık ve bazen ishal görülür.

-Atipik konum gösteren vakalar ( retroçekal, pelvik ) ishal, disüri gibi değişik belirtiler verebilir.

Fizik muayene

-Mc Burney noktası üzerinde özellikle derin palpasyonda hassasiyet (rebound) ve kas direnci (defans) saptanır.

-Sol alt kadran palpasyonu ile sağ alt kadranda ağrı olabilir (rowsing işareti).

-Şayet hastada pelvik apendiks varsa rektal muayenede güçlü ağrı olabilir. Retroçekal apendiks sağ yanda palpasyonda çekum üzerinde hafif ağrı hissedilir.

-Ak.Apandisit’in teşhisini içeren özel manevralar psoas ve obturator işaretleridir. Psoas testinde; sol tarafına yatırılmış hastada kalça ekleminden fleksiyon halinde olan sağ alt ekstremite birden ekstansiyona getirilirse sağ alt kadranda ve karın duvarının sağ yarısında şiddetli ağrı oluşur. Obturator testinde; fleksiyon halindeki bacağın içe rotasyon yaptırılmasıyla hastanın ağrı hissetmesi Ak.Apandisit lehine bir bulgudur.

-Ak.Apandisit’te ateş nispeten geç ortaya çıkan bir bir bulgudur. Ağrının ilk atağında hastalarda ısı normal olabilir. Isı artması hastalığın gidişinde ve genelde 1 veya 2ºC artabilir. Isı 39º C üzerinde olması ilk 24 saatte nadirdir fakat apendiks rüptürü geliştiğinde ağrı, ateş ve lökositoz artar. Hastanın genel durumu bozulur.

-Belirtilerin balamasından 24-72 saat sonra periapndiküler abse gelişebilir.

-Rektal tuşede Douglas peritonunun özellikle sağda ağrılı olduğu belirlenir.

Tetkikler

-CBC: yararlılığı tartışmalı olmakla birlikte uzun zamandır Ak.Apandisit’in tanısında yardımcı test olarak kullanılmaktadır. BK sayısı 10.000’in üzerindeyse sensivite %70-90’dır. Fakat spesifitesi çok düşüktür. CBC yüksekliğinin pozitif ve negatif bildirimi çok önemlidir, Ak.Apandisit’te sırasıyla %92 ve %50’dir. Genellikle BK sayısının Ak.Apandisit tanısında kıymeti sınırlıdır. CBC yüksekliği  klinisyenin yanlış yollara sapmasını ve cerrahi gecikmeyi engellemek için önemlidir. C-reaktif protein ve eritrosit sedimantasyon oranı Ak.Apandisit’te değişik sonuçlarla diagnostik olarak önem verilmektedir.

-Tam idrar tahlili ; Üriner bir enfeksiyon dışlanır.

-Gebelik testi: doğurganlık çağındaki kadınlarda karın ağrılarında ihmal edilmemelidir.

-Ayakta direkt karn grafisinde sağ alt kadranda hava –sıvı seviyeleri görülebilir.

-Ultrasound: sensivitesinin %80-90 olduğu rapor edilmiştir

Ayırıcı tanı

-Çocuklarda mezenter lenfadeniti.

-Kadınlarda ve genç kızlarda salpenjit, ooforit.

-Kadınlarda Graaf folikülü çatlaması, iki adet arası devrede yumurtlama.

-Meckel divertiküliti, Crohn hastalığı ( terminal ileitis ).

-Pankreatit, piyelonefrit, invaginasyon, divertikilüt.

-Peptik ülser perforasyonu.

İlk Tedavi

-Oral stop

-Damar yolunu aç

-Ulcuran yap

-Genel cerrahiye sevk

İleri Tedavi

-Cerrahidir.

-Antibiyotikler gram (-) intestinal flora, enterokok ve anaerobik florayı kapsayan ve cerrahiye vermeden önce daha etkin olduğu bulunmuştur. Sıklıkla üçlü antibiyotik kombinasyonu uygulanmalıdır, bunlarda metranidazol, ampisilin ve gentamisindir. Bir başka seçenekte tek olarak cefoxitin veya cefotatan seçilebilir.

-Fizik muayene bulgularını maskelememek için ameliyat kararı alana kadar ağrı kesici verilmemelidir.