ARTERİYEL TIKANMA, AKUT

 

-Daha önceden açık olan bir arterin ani tıkanması ve bunun sonucunda beslediği dokularda akut iskemi.

Nedenler

- Hastaların çoğu kardiyak sorunları olan kişilerdir (aterosklerotik kalp hastalığı, atriyal fibrilasyon, mitral stenozu, geçirilmiş miyokart infarktüsü, konjenital kapak hastalıkları, arteriyal anevrizma vd.)

- Tıkanma, sıklık sırasına göre femoral ( %45 ), iliak (%20), popliteal %10, mezenterik (%6) ve brakial (%3) arterlerde görülür.

- Tam tıkanmadan 6-8 saat sonra geri dönüşümü mümkün olmayan iskemik doku değişiklikleri ortaya çıkar.

- Doku nekrozunun derecesini tıkanmanın yeri ve kollateral dolaşımın düzeyi etkiler.

Semptomlar

Akut obstrüksiyonun en sık olduğu yer femoral arterdir.

- Akut başlayan ekstremite ağrısı giderek artar.

- Ekstremitede hızlı başlayan soğukluk ve uyuşukluk.

Bulgular

- Obstrüksiyon sevisesinin altında soluk ve nabızsız ekstremite.

- Ekstremite venkerinin boş olması.

- Distal nabızın yokluğu dikkati çeker.

- Ekstremitede sonradan hiperesteziye dönüşen duyu kaybı.

- Aort tıkanınca bacaktaki tüm nabızlar kaybolur. (Saddle emboli veya trombozu)

Özel tetkikler

- Kardiyolojik muayene emboli nedenini ortaya koyabilir.

- Arteriyografi (aortografi, femoral anjiyografi, brakiyal anjiyografi).

- Emboli ile akut tromboz olgularını ayırmak ve akut trombozda revaskülarizasyonu planlamak için arteriyografi gerekebilir.

İlk tedavi

- Ekstremiteyi ısıtmayın

- 15 mg morfin verin.

- Acil cerrahi girişim için damar cerrahisine sevk.

İleri tedavi

- İlk 6-8 saat içinde yapılacak cerrahi girişim ( arteriotomi ile lumeni tıkayan embolüsün çıkarılması gibi ) kesin tedavi sağlar.

- Akut tromboz olgularında ise endarterektomi ve bypass ile revaskülarizasyon yapılır.

- Cerrahi girişimden  sonra antiagren tedavi DİPİRİDAMOL (Drisentin) 75mg 2x1 veya aspirin 325mg/gün.