KOAH (KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER
HASTALIĞI)
-Genellikle
progresif seyirli ve hava akımı obstrüksiyonu ile karakterize ve kısmen
reversibl olabilen bir hastalıktır.
-KOAH da kronik
bronşit ve amfizem birlikte bulunmakla beraber biri diğerine göre daha ön planda
olabilir.
-Kronik bronşit en
az 2 yıl süreyle 3 ay devam eden prodüktif öksürük ile karakterizedir.
-Amfizemde ise
terminal bronşiyollerin distalindeki havayollarında destrüksiyon vardır.
Patolojik olarak akciğerlerin gaz alışverişi yapan bölümlerinin distansiyonu ve
yıkımı şeklinde tanımlanır.
-Kronik bronşit
klinik, amfizem ise patolojik olarak olarak
tanımlanır.
Nedenleri
-Sigara
-Çocukluk
çağındaki sık solunum yolu enfeksiyonları
-Alfa-1
antitripsin eksikliği
-Hava kirliliği
-Genetik
-Atopi
-Kronik bronşit
-Bronşiyal astım
-Pnömokonyoz
Semptomlar
-Dispne; En fazla
yetersizlik oluşturan semptomdur. Hastalar nefes darlığını ilk önce düz zeminde
hızlı yürürken veya yokuş çıkarken fark ederler. Pozisyonun nefes darlığı
üzerindeki etkisi değişkendir. Bazı hastalarda ortopne olurken bazı hastalar
düz yattıkları zaman rahat derler.
-Öksürük ve balgam
üretimi: KOAH da öksürük çoğunlukla ama her zaman olmayarak prodüktiftir ve
genellikle pürülan olmayan nispeten küçük miktarlarda balgam bulunur.
-Hemoptizi:
Ciddiye alınmalı. Altta yatan karsinom olasılığı araştırılmalıdır. Çünkü KOAH
olan hastalarda karsinom insidansı yüksektir.
-Wheezing
-Göğüste ağrı
-Güçsüzlük
-Kilo kaybı
-Uyku bozukluğu
-Depresyon
-Osteoporoz
-Ateş
Bulgular
-Göğüs ön-arka çapında
genişleme 8fıçı göğüs).
-Horizontal
kaburgalar, sternal açının belirginleşmesi ve geniş subkostal açı.
-Siyanoz
-Yardımcı solunum
kaslarında hipertrofi.
-Kol venlerinde
dilatasyon
-Vibrasyon
torasikte azalma
-Diyafragma
hareketlerinde azalma
-Ekspiryum
uzaması, ronküs, wheeze, tipik olarak öksürükle değişen krepitasyonlar akciğer
bazellerinde bulunabilir, solunum seslerinin hafiflemesi ve kalp seslerinin
derinden gelmesi.
-İlerlemiş
vakalarda akciğer sonoritesinde artma , pulmoner ht, ve sağ kalp yetmezliği
bulguları (Pulmoner 2. ses sertleşmesi, hepatomegali, ödem, boyunda venöz
dolgunluk, asit)
Laboratuar bulguları
-Polisitemi
-Thoraks grafisi:
Akciğerlerde havalanma artışı, diyafragmada düzleşme, Kosta aralıklarında
genişleme, göğüs ön-arka çapında artma, retrosternal aralıkta genişleme,
vertikal kalp, büller ve kifoz.
-Akciğer Fonksiyon
Testleri: FEVı/FVC < %70
-Arter kan
gazları:Hipoksemi, normal veya artmış PaCO2 ve respiratuar asidoz.
-EKG:Sağ aks
deviasyonu, sağ dal bloğu, P pulmonale ve sağ ventrikül hipertrofisi bulguları.
Ayırıcı
tanı
-Asthma
-KKY, pulmoner
ödem
-MI
-Plevral efüzyon
-Panik bozukluk
-Pnömoni
-Pnömotoraks
-Pulmoner amboli
Acil tedavi
Acil tedavinin
amacı doku oksijenasyonunu düzeltmektir.
-Oksijenasyon:
kontrollü düşük akımlı oksijen tedavisi. Amaç PaO2 > 60mmHg ve SaO2 >
90%. Klinik düzelme oksijen başlandıktan 20-30 dakika sonrasına dek
gecikebilir.
-Bronkodilatör
tedavi: Beta 2 agonistler ; akut ciddi alevlenmelerin tedavisinde ilk seçilecek
ilaçtır. Sistemik yan etkilerden kaçınmak için inhale formları tercih
edilmelidir. 30-60 dakikada bir hasta tolore ettikçe verilebilir.
-Antikolinerjik
tedavi: İlk sırada kullanılan ilaçlar değildirler. Hastanın
öyküsünde beta 2 agonistlere yanıtsızlık varsa tercih edilirler. Ipratropium Bromür
0.5mg tercih edilen ajandır. Beta 2 agonistlerin antikolinerjiklerle birlikte
kullanıldığında daha etkili olduğu kanıtlanmıştır.
-Kortikosteroidler
-Antibiyotikler
-Teofilin: Diğer ajanlar
yetersiz kalırsa tedaviye Teofilin eklenmesi düşünülebilir. Doz; 5mg/kg ideal
vücut ağırlığı iv yükleme ve ardından 0.2-0.8 mg/kg/saat
iv ile idame. Amaç 10 mikrogram/ml serum düzeyi.
Hastaneye yatırma kriterleri
-Aniden oluşan
istirahat dispnesi
-Ağır KOAH
hikayesi
-Siyanoz,
periferik ödem gibi yeni belirtiler
-Akut atak
tedavisine yeterli yanıt alınamaması
-Komorbidite
-Yeni ortaya çıkan
aritmi
-İleri yaş, evde
yeterli desteğin olmaması
-Tanısal
yetersizlik
Yoğun bakım kriterleri
-İlk acil tedaviye
yanıt vermeyen ağır dispne
-Konfüzyon,
letarji, resp. kas yorgunluk belirtileri, koma
-Nazal oksijen ve NIMV’a rağmen...
-Kötüleşen hipoksemi (PaO2<50mmHg)
-Kötüleşen hiperkapni (PaCO2>70mmHg)
-Derin asidoz (pH<7.30)