VEN TROMBOZU (DERİN)

Alt ekstremitelerin derin venlerinin tromboflebiti.

Nedenleri

- Esas sorun venöz akımın yavaşlamasıdır.

- Kandaki değişiklik (hiperkoagülopati) ve damar duvarındaki lezyonlar hazırlayıcı faktörleri oluşturur.

- Ağır travmalı hastalarda, majör cerrah girişim geçirenlerde, gebelerde, postpartum dönemde, kardiyak hastalarda görülür.

- Yaşlılık, habis gelişmeler, doğum kontrol hapı kullanma, şişmanlık kolaylaştırıcı nedenlerdir.

- Büyük cerrahi girişimlerden sonra hastaların

%30-50 sinde tespit edilmiştir; yarısında olay belirti vermez.

Semptomlar

- Asemptomatik kalabilir

- Ekstremite de ağrı

Bulgular

- Ekstremite şiştir, yüzeyel venlerin dilatasyonu ve ciltte ısı artışı gözlenir.

- Baldır bölgesindeki trombozda ödem ayak bileği ve ayakta olup, minimaldir.

- Femoral trombozda dize kadar ödem gelişir, iliofemoral trombozda ise ödem tüm alt ekstremiteyi kaplar.

- Venöz dönüş önemli ölçüde bozulduğu takdirde ekstremitede masif ödem, koyu kırmızı mor renk ve şiddetli ağrı ile birlikte ateş yükselmesi görülebilir. (Phlegmasia cerulae dolens)

- Human’s bulgusu var olabilir, yani ağrı diz ekstansiyonda iken bileğin dorsifleksiyonuyla daha da kötüleşir.

Özel tetkikler

- Dopler US, büyük doğrulukla tanıda kullanılır.

- Asandan flebografi, pletismografi, Dopler ultrasonografi.

Koruyucu önlemler

- Ameliyat öncesi ve sonrasında ekstremitelere elastik bandaj uygulaması.

- Ameliyattan sonra erken ayağa kaldırma.

- Hastayı, ayakları kalp düzeyinden 15-20 derece yukarıda olacak şekilde yatırma.

- Erken postoperatif dönemde baldır kaslarını çalıştıracak ekzersizler.

- Düşük molekül ağırlıklı, subkutan heparinler kullanılabilir. (Fraxiparin, Clexan)

- Risk gruplarında DMAH.

Ayırıcı tanı

- Yüzeyel tromboflebit

- Baldır kas yırtılmaları

- Baker kisti rüptürleri

Komplikasyonlar

- Pulmoner emboli

- Kronik venöz yetmezlik.

- Varis

- Venöz gangren.

Tedavi

- Ayaklar kalp düzeyinden 15-20 derece yukarı kaldırılır.

- Trombüs ven duvarına tam yapışıncaya kadar 7-8 gün süreyle kesin yatak istirahati uygulanır. Özellikle baldır venöz tromboz da olmak üzere erken mobilizasyon günümüzde yatak istirahati uygulamasını değiştirmektedir.

-Diz altı seviyesindeki 10 cm.den kısa derin ven trombozu varis çorabı ve 12 saatte bir 5000 U subkutan heparinle tedavi edilir. Tam doz antikoagülasyon tedavisi hakkında farklı görüşler vardır.

- Diz üstü DVT de tam doz antikoagülan tedavi için acilen servise yatırın.

-İlk bir hafta heparin tedavisi yapılır. Doz 30.000-45.000 Ü/24 saattir. Tercihen pompa ile devamlı verilmelidir.

- DMAH tedavileri de DVT tedavisinde standart heparinin yerini almaktadır.

- Heparin uygulamasından sonra oral antikoagülanlar, 3 ay süreyle, protrombin zamanı %50-100 artmış olacak şekilde verilir.

- Uzun süre antiagregan olarak aspirin (100 mg) günde 1 tablet verilir.

- Trombüs oluştuğu venin içine lokal fibrinolitik enzimler (streptokinaz, Ürokinaz) verilebilir.

- Cerrahi girişim: Phlegmasia cerulae dolens’te venöz trombektomi gerekebilir.